Günümüzde dijital cihazlar çocukların yaşamının merkezinde yer alıyor. Televizyon, tablet, bilgisayar ve akıllı telefonlar; eğlenceden eğitime, iletişimden öğrenmeye kadar birçok alanda kullanılıyor. Ancak artan ekran süresi, çocukların ruh sağlığı üzerinde bazı olumsuz etkiler yaratabiliyor. Bu noktada akla gelen önemli bir soru şudur: Çocuklarda ekran süresi ile psikiyatrik bozukluklar arasında bir ilişki var mıdır?
Ankara'da Çocuk Psikiyatristi Görüşü: Doç. Dr. Dilşad Yıldız Miniksar
Doç. Dr. Dilşad Yıldız Miniksar, Ankara'da görev yapan deneyimli bir çocuk ve ergen psikiyatristidir. Uzmanlık alanı kapsamında, dijital medya ve ekran maruziyetinin çocuk ruh sağlığı üzerindeki etkilerini yakından takip etmektedir. Miniksar'a göre, günlük ekran süresi ne kadar uzarsa, çocuklarda dikkat dağınıklığı, kaygı bozukluğu, uyku sorunları ve sosyal çekilme gibi belirtiler görülme riski o kadar artmaktadır.
Ekran Süresi Hangi Psikiyatrik Sorunlarla İlişkilidir?
1. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite (DEHB)
- Uzun ekran maruziyeti, hızlı uyarıcı akışı nedeniyle odaklanma sürelerini kısaltabilir. Bu da dikkat eksikliği belirtilerini artırabilir.
2. Kaygı ve Depresyon Belirtileri
- Sosyal medya ve internet içerikleri, çocuklarda sosyal karşılaştırmalara ve düşük benlik algısına neden olabilir.
3. Uyku Bozuklukları
- Ekranlardan yayılan mavi ışık, melatonin salgısını baskılar. Bu durum uykuya dalmada güçlük yaratır.
4. Sosyal İzolasyon
- Dijital oyun ve içerik bağımlılığı, çocuğun yüz yüze etkileşimden uzaklaşmasına yol açabilir.
Bilimsel Veriler Ne Diyor?
Türkiye Psikiyatri Derneği'nin dijital medya ve çocuk ruh sağlığı konusundaki görüş raporlarında, ekran süresinin özellikle okul öncesi dönemdeki çocuklarda dil gelişimi, dikkat süresi ve sosyal beceriler üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği belirtilmektedir. Ayrıca dijital medya kullanımının sınırlandırılmasının, çocukların ruhsal gelişimi açısından koruyucu olduğu vurgulanmaktadır (TPD Dijital Medya Raporu, 2021).
Ailelere Öneriler
- Ekran süresini yaşa göre sınırlandırın.
- Uyumadan en az 1 saat önce ekran kullanımını durdurun.
- İçerikleri birlikte izleyin ve tartışın.
- Fiziksel ve sosyal aktiviteleri teşvik edin.
- Gerektiğinde bir uzmandan yardım alın.
Ankara'da Uzman Görüşü İçin Doğru Adres
Çocuğunuzda dikkat eksikliği, öfke problemleri, içe kapanma ya da uyku sorunları varsa, ekran süresi değerlendirilmesi önemli olabilir. Ankara'da hizmet veren çocuk psikiyatristi Doç. Dr. Dilşad Yıldız Miniksar, ekran temelli sorunların değerlendirilmesi ve tedavisi konusunda bilimsel temelli, bireye özel çözümler sunmaktadır.
